rss twitter Επισκεφθείτε την σελίδα μας στο facebook Επισκεφθείτε το κανάλι μας στο youtube μας
ΚΑΚΟΗΘΕΣ ΜΕΛΑΝΩΜΑ: ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΟΝΤΑΣ ΜΙΑ ΕΠΙΔΗΜΙΑ

Το καλοκαίρι έχει μπει για τα καλά και οι αποδράσεις σε κάποια παραλία το σαββατοκύριακο μας χαλαρώνουν από τους έντονους ρυθμούς και το στρες της καθημερινότητας. Όμως, η έκθεση στον ήλιο κρύβει αρκετούς κινδύνους, από τα ηλιακά εγκαύματα και την ηλίαση, μέχρι την ανάπτυξη κακοήθους μελανώματος του δέρματος.
Που οφείλονται όμως οι δυσμενείς αυτές επιδράσεις του ηλίου;
H απάντηση είναι η γνωστή σε όλους μας: η υπεριώδης (UV-Ultra Violet) ακτινοβολία.

Η υπεριώδης ακτινοβολία υποδιαιρείται στην UVA, με μήκος κύματος 320-400 nm και στην UVB, με μικρότερο μήκος κύματος, 290-320 nm.H υπεριώδης ακτινοβολία, όταν προσπίπτει πάνω στα κύτταρα που σχηματίζουν το δέρμα μας, μεταφέρει ενέργεια με αποτέλεσμα την αίσθηση "ζέστης" και ταυτόχρονα ασκεί πολλαπλές άλλες επιδράσεις σε μοριακό επίπεδο, όπως στους πυρήνες διαφόρων κυττάρων, επηρεάζοντας με αυτόν τον τρόπο διάφορες κυτταρικές λειτουργίες. Στα πλαίσια αντίδρασης προσαρμογής στην έντονη έκθεση σε ηλιακό φως, το δέρμα παράγει μια ουσία που καλείται μελανίνη, η οποία προστατεύει τα κύτταρα του δέρματος από τις βλαπτικές επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας. Η ποσότητα της μελανίνης καθορίζει και το βασικό χρώμα του δέρματος κάθε ανθρώπου.

Όμως τα άτομα με ίδιο χρώμα δεν έχουν όλα την ίδια ικανότητα να μαυρίζουν. Δείκτης της ικανότητας μαυρίσματος είναι ο φωτότυπος του δέρματος ο οποίος προσδιορίζεται με την απάντηση στην απλή ερώτηση: "μαυρίζετε εύκολα;"

Τα άτομα με λευκό δέρμα διακρίνονται σε 4 φωτότυπους :

Φωτότυπος βασικό χρώμα δέρματος απάντηση στην έκθεση στον ήλιο
Ι ωχρό λευκό δε μαυρίζει, καίγεται εύκολα
ΙΙ λευκό μαυρίζει δύσκολα, καίγεται εύκολα
ΙΙΙ λευκό μαυρίζει μετά από αρχικό έγκαυμα
IV ανοιχτό καστανό μαυρίζει εύκολα

Η ευαισθησία κάθε ατόμου στην ηλιακή ακτινοβολία εξαρτάται από τον φωτότυπό του. Τα άτομα με φωτότυπους Ι και ΙΙ δεν πρέπει ποτέ να κάνουν ηλιοθεραπεία, και επιβάλλεται να χρησιμοποιούν αντηλιακό με δείκτη προστασίας άνω του 30. Τα άτομα με φωτότυπους ΙΙΙ και ΙV μπορούν να κάνουν ηλιοθεραπεία, χρειάζεται όμως προσοχή στην αρχή όπου το χρώμα του δέρματός τους είναι ακόμα ανοιχτό με χρήση κατάλληλου αντηλιακού.

Ο κυριότερος λόγος για τον οποίο γίνεται τόση αναφορά στον ήλιο και στους τρόπους προστασίας από την υπεριώδη ακτινοβολία στα διάφορα μέσα ενημέρωσης είναι ο κίνδυνος ανάπτυξης μελανώματος, ενός καρκίνου του δέρματος. Το μελάνωμα τις τελευταίες δεκαετίες λαμβάνει μορφή επιδημίας. Τα επιδημιολογικά δεδομένα το κατατάσσουν ως το δεύτερο συχνότερο καρκίνο σε άντρες 30-49 ετών, ενώ σε άνδρες 50-59 ετών είναι τέταρτος σε συχνότητα. Από το 1970 μέχρι σήμερα η ετήσια επίπτωσή του έχει σχεδόν τριπλασιαστεί. Ο βασικότερος λόγος όμως για τον οποίο γίνεται εκστρατεία ενημέρωσης για το μελάνωμα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας είναι το ότι μπορεί να προληφθεί η εμφάνιση του και ακόμα και αν εμφανιστεί μπορεί να εξαιρεθεί έγκαιρα με πλήρη ίαση.

Οι καρκίνοι του δέρματος έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα ως προς τη διάγνωσή τους σε σχέση με τους άλλους καρκίνους: γίνονται αντιληπτοί όταν ακόμα είναι σε πολύ πρώιμο στάδιο. Ενώ για παράδειγμα ένας καρκίνος του παχέος εντέρου θα γίνει συνήθως αντιληπτός όταν η μάζα του όγκου έχει γίνει αρκετά μεγάλη ώστε να προκαλέσει αιμορραγία στον πεπτικό σωλήνα ή αποφρακτικά φαινόμενα, το μελάνωμα του δέρματος μπορεί να διαγνωσθεί όταν ακόμα έχει πάχος 2-3 χιλιοστά. H σημασία της πρώιμης αυτής διάγνωσης είναι καθοριστική για την πρόγνωση: αυτό διότι στην πλειοψηφία τους τα μελανώματα ξεκινούν με μια οριζόντια τάση ανάπτυξης (κατά μήκος δηλαδή της επιδερμίδας) κατά την οποία δεν δίνουν μεταστάσεις και μετά ακολουθεί η κάθετη φάση ανάπτυξης με διεισδυση στους εν τω βάθει ιστούς και τάση για μεταστάσεις.


Αυτοί που είναι περισσότερο επιρρεπείς για ανάπτυξη μελανώματος είναι οι φωτότυποι Ι και ΙΙ, αυτοί που έχουν μεγάλο αριθμό (>50) σπίλων, αυτοί που έχουν επίκτητους "άτυπους " σπίλους (δηλαδή μεγάλους, με ακανόνιστους χαρακτήρες) καθώς και άτομα με οικογενειακό ιστορικό μελανώματος(το θετικό οικογενειακό ιστορικό αυξάνει τον κίνδυνο 8-13 φορές). Επίσης, τα ηλιακά εγκαύματα στην παιδική ηλικία αυξάνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης μελανώματος μετά από δεκαετίες.

Τα κυριότερα χαρακτηριστικά ενός σπίλου (εικόνα δίπλα) τα οποία πρέπει να μας υποψιάσουν για την πιθανότητα μελανώματος και να οδηγήσουν σε δερματολογικό έλεγχο είναι η ασυμμετρία, το χρώμα(συχνά ανάμικτα φαιό, μαύρο, ρόδινο και καστανό), η μεγάλη διάμετρος (>6 χιλιοστά), η αύξηση του μεγέθους τις τελευταίες εβδομάδες ή μήνες και η παραμορφωμένη επιφάνεια. Η αιμορραγία και η εξέλκωση είναι και αυτά χαρακτηριστικά κακοήθειας του σπίλου, υποδηλώνουν όμως προχωρημένη νόσο συνήθως.

Επιβάλλεται λοιπόν να χρησιμοποιούμε αντηλιακό με δείκτη προστασίας τουλάχιστον 20 στην αρχή και να αποφεύγουμε την πολύωρη έκθεση στον ήλιο, ειδικά μεταξύ των ωρών 11 και 2. Η ηλιοθεραπεία, αν και επιφέρει ένα όμορφο αισθητικό αποτέλεσμα, πρέπει να γίνεται με φειδώ, ενώ ορισμένα άτομα (οι φωτότυποι Ι και ΙΙ, δηλαδή αυτοί που δε μαυρίζουν η μαυρίζουν πολύ δύσκολα και έχουν πολύ ανοιχτό χρώμα δέρματος) δεν πρέπει να κάνουν καθόλου ηλιοθεραπεία. Πολλή προσοχή χρειάζεται και στα μικρά παιδιά τα οποία έχουν την τάση να παίζουν αρκετή ώρα στον ήλιο με αποτέλεσμα να παθαίνουν συχνά εγκαύματα τα οποία όπως αναφέρθηκε αυξάνουν τον κίνδυνο για τη μετέπειτα ανάπτυξη μελανώματος. Τέλος όλα τα άτομα που είναι πιο επιρρεπή για ανάπτυξη μελανώματος πρέπει εκτός από τα μέτρα αντηλιακής προστασίας να επισκέπτονται το δερματολόγο τους κάθε χρόνο και να ελέγχονται για εμφάνιση καινούργιων σπίλων ή την αλλαγή των χαρακτήρων παλιότερων σπίλων.

Κάθε σπίλος που παρουσιάζει ένα η περισσότερα ύποπτα χαρακτηριστικά πρέπει να ελέγχεται από δερματολόγο όσο το δυνατόν συντομότερα. Και αυτό γιατί μια καθυστέρηση λίγων μηνών μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια κακοήθεια που είναι ιάσιμη και σε μια προχωρημένου σταδίου με φτωχά ποσοστά επιβίωσης. Πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση είναι οι ακρογωνιαίοι λίθοι στη μάχη ενάντια στην επιδημία που λέγεται μελάνωμα του δέρματος.

 
Χάρτης METEONET Χάρτης UV Ιστιοπλοϊκοί χάρτες Πρόγνωση Ύψους Κύματος Χάρτης Κεραυνών
Κάμερες Πεντέλης Χάρτης Αττικής Χάρτης Ευρώπης Χάρτης παραλιών Εργαλεία
Τελευταία ενημέρωση προγνώσεων πριν 3 ώρες