Δελτίο καιρού για Τετάρτη 2/10

Ομάδα 13 μεγάλων πετρελαιοβιομηχανιών παρουσίασε σήμερα, Δευτέρα, το σχέδιό της για προώθηση των επενδύσεων στη σύλληψη, αποθήκευση και χρήση του άνθρακα (CCUS) με αφορμή τη διάσκεψη του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η βιομηχανία πετρελαίου και αερίου αντιμετωπίζει οξύτατη κριτική για την απουσία προσπαθειών να περιορίσει το περιβαλλοντικό της αποτύπωμα. Η ανάπτυξη των ορυκτών καυσίμων συνεχίζεται σε μεγάλες οικονομίες του πλανήτη, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία.

Η ομάδα των 13 γνωστή ως Oil and Gas Climate Initiative (OGCI) ανακοίνωσε ότι στοχεύει σε διπλασιασμό της ποσότητας του διοξειδίου του άνθρακα που αποθηκεύεται παγκοσμώις έως το 2030. Οι τεχνολογίες σύλληψης άνθρακα θα μπορούσαν να επεκταθούν σε εργοστάσια ηλεκτρικού ρεύματος. Ο άνθρακας, που συγκεντρώνεται, θα μπορούσε στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί στη βιομηχανία πετρελαίου και τελικά να αποθηκευθεί- αποσυρόμενος έτσι από την ατμφόσφαιρα.

Η ομάδα OGCI σχεδιάζει να συνεργαστεί και με άλλες επιχειρήσεις για ταχεία ανάπτυξη των δραστηριοτήτων σύλληψης και αποθήκευσης άνθρακα σε πέντε χώρες: ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Ολλανδία και Κίνα. Σήμερα το απόγευμα αναμένεται να υπογράψει σχετική διακήρυξη για τη συνεργασία με εταιρείες, αλλά και τα υπουργεία Ενέργειας των συγκεκριμένων χωρών.

Στην ομάδα ανήκουν εταιρείες όπως οι αμερικανικές Exxon Mobil και Chevron και η βρετανική BP. Οι 13 εταιρείες καλύπτουν αθροιστικά το 32% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Οι πυρκαγιές που κατέκαψαν περισσότερα από 4 εκατομμύρια εκτάρια στη Βολιβία προκάλεσαν το θάνατο τουλάχιστον 2,3 εκατομμυρίων άγριων ζώων και μια «ανεπανόρθωτη» καταστροφή σε ένα πρωτογενές δάσος, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις περιβαλλοντολόγων.

«Συμβουλευτήκαμε τους βιολόγους της (τροπικής σαβάνας) Τσικουιτάνια και η εκτίμηση μας είναι ότι περισσότερα από 2,3 εκατομμύρια ζώα σε πολλές προστατευόμενες περιοχές έχουν εξαφανιστεί», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Σάντρα Κιρόκα, καθηγήτρια στο Τμήμα Μηχανικών Περιβάλλοντος του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σάντα Κρους, στην ανατολική Βολιβία, την περιοχή που πλήττεται περισσότερο από πυρκαγιές.

Σύμφωνα με τους βιολόγους που ερευνούν το μέγεθος της καταστροφής, ανάμεσα στα ζώα περιλαμβάνονται ενδημικά είδη ελαφιών και τρωκτικών, οσελότοι – είδος αιλουροειδών που ζει στην Λατινική Αμερική - μυρμηγκοφάγοι, ασβοί, πούμα, τάπιροι, ιαγουάροι, χελώνες, σαύρες, λάμα, καθώς και υδρόβια ζώα.

Τοπικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν εικόνες που δείχνουν απανθρακωμένα ζώα σε δάση που σιγοκαίγονται και πουλιά να φεύγουν προς τις περιοχές που γλίτωσαν από τις πυρκαγιές. Το μέγεθος της καταστροφής στην άγρια ζωή στο υπόλοιπο μέρος της χώρας δεν είναι ακόμη γνωστό.

Οι πυρκαγιές, που από τον Αύγουστο κατέκαψαν 4,1 εκατομμύρια εκτάρια δάσους και βοσκοτόπων, έχουν επίσης καταστρέψει το «πρωτογενές δάσος» με έκταση πάνω από 100 εκτάρια στον Φυσικό Δρυμό της Τουκαβάκα στην περιφέρεια της Σάντα Κρους.

«Το δάσος έχει απανθρακωθεί εντελώς και η ζημιά είναι ανεπανόρθωτη», είπε η Κιρόκα.

Η ανατολική περιφέρεια Σάντα Κρους έχει πληγεί περισσότερο από τις εννέα περιφέρεια της Βολιβίας έπειτα από το ξέσπασμα των πυρκαγιών τον Μάιο, οι οποίες πολλαπλασιάστηκαν στα τέλη Αυγούστου.

Παρά τους ανθρώπινους και τεχνικούς πόρους που έχουν διατεθεί από τις αρχές, οι πυρκαγιές στη στη Βολιβία εξακολουθούν να μην έχουν τεθεί υπό πλήρη έλεγχο.

Περιβαλλοντολόγοι επιρρίπτουν ευθύνη στην κυβέρνηση του προέδρου Έβο Μοράλες που ενέκρινε πρόσφατα ένα νόμο που επιτρέπει την αύξηση της αποψίλωσης των δασών για γεωργικές δραστηριότητες κατά 5 έως 20 εκτάρια.

Η κυβέρνηση αποδίδει τις πυρκαγιές στη ξηρασία, στους ισχυρούς ανέμους και στην παράνομη αποψίλωση των δασών.

Πηγές: ΑΜΠΕ, AFP

Δύο εκατομμύρια άνθρωποι την εβδομάδα έχουν σήμερα ανάγκη ανθρωπιστικής βοήθειας, εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων και της επισιτιστικής κρίσης, που προκαλεί σε αρκετά σημεία του πλανήτη η κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με τον Ερυθρό Σταυρό το οικονομικό κόστος κυμαίνεται από 3,5 έως 12 δισ. δολάρια ετησίως και θα ανέβει τουλάχιστον στα 20 δισ. μέσα στις επόμενες τρεις δεκαετίες αποκλειστικά και μόνο για την ανακούφιση πληγέντων από πλημμύρες, ξηρασίες και άλλα ακραία φαινόμενα.

Τα στοιχεία αυτά έχουν μπροστά τους οι ηγέτες, που έχουν συγκεντρωθεί στη Νέα Υόρκη για τη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα, αλλά και οι σχεδόν 90 μεγάλες επιχειρήσεις όλων των κλάδων, από τα τρόφιμα και το τσιμέντο έως τις τηλεπικοινωνίες, που δεσμεύθηκαν να περιορίσουν τις εκπομπές ρύπων και να κινηθούν προς ένα μέλλον μηδενικών εκπομπών άνθρακα.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Ερυθρού Σταυρού, εάν κυβερνήσεις και ιδιωτικός τομέας δεν λάβουν δραστικά μέτρα άμεσα, ο αριθμός των ανθρώπων, που υποφέρουν από ακραία φαινόμενα θα αυξηθεί από τα 108 εκατομμύρια ετησίως σήμερα σε 200 εκατομμύρια σε τριάντα χρόνια. Το κόστος θα υπερβεί στο ίδιο διάστημα τα 20 δισ. δολάρια ετησίως.

Δεν είναι βεβαίως μόνο τα κεφάλαια, που χρειάζεται να δοθούν σε ανθρωπιστική βοήθεια. Η οικονομική ζημιά είναι πολύ μεγαλύτερη. Πρόσφατη έρευνα του Κέμπριτζ είχε καταδείξει ότι εάν η κατάσταση στον πλανήτη μείνει ως έχει, η κλιματική αλλαγή θα καταστρέψει έως το 2100 τις οικονομίες χωρών πλούσιων και φτωχών σε θερμές ή ψυχρές ζώνες.

Σε ένα σενάριο που θέλει τις οικονομίες του πλανήτη να επιμένουν εν πολλοίς στη σημερινή ρότα, οι μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες θα αυξηθούν κατά 4 βαθμούς Κελσίου έως το 2100 και το παγκόσμιο κατά κεφαλήν ΑΕΠ θα έρθει αντιμέτωπο με απώλειες άνω του 7% προειδοποιούν οι επιστήμονες, που εργάστηκαν για την έρευνα.

Η αμερικανική οικονομία, η μεγαλύτερη του πλανήτη, θα χάσει το 10% του κατά κεφαλήν ΑΕΠ, ενώ ο Καναδάς, που βλέπει την θερμοκρασία να ανεβαίνει με ρυθμό διπλάσιο του υπόλοιπου κόσμου, θα έχει απώλειες 13% στο κατά κεφαλήν εισόδημα. Στους μεγάλους χαμένους και η Ελβετία με το κόστος να ανέρχεται στο 12%. ενώ για την Ινδία, την Ιαπωνία και τη Νέα Ζηλανδία οι απώλειες στο κατά κεφαλήν εισόδημα θα είναι 10% και για τη Ρωσία περίπου 9%. Περίπου το 4% του εισοδήματός τους θα χάσουν και οι πολίτες της Βρετανίας.

Οι επιχειρήσεις αναλαμβάνουν δράση

Στο πλαίσιο αυτό σχεδόν 90 εταιρικοί κολοσσοί αποφάσισαν να σηκώσουν το μερίδιο ευθύνης, που τους αναλογεί. Σύμφωνα με την οργάνωση We Mean Business για πιο φιλικές στο περιβάλλον πολιτικές δεσμεύθηκαν 87 εταιρείες με συνολική κεφαλαιοποίηση ύψους 2,3 τρισ. δολαρίων.

Ορισμένες εξ αυτών συμφώνησαν να μηδενίσουν τις εκπομπές άνθρακα έως το 2050. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται η ελβετική βιομηχανία τροφίμων Nestle, η γαλλική εταιρεία καλλυντικών L'Oreal και η επίσης γαλλική βιομηχανία οικοδομικών υλικών Saint Gobain. Άλλες δεν ήταν εξίσου τολμηρές, αλλά δεσμεύθηκαν και εκείνες να εναρμονίσουν τις δραστηριότητές τους με τους στόχους της Συμφωνίας των Παρισιών για περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη στον 1,5 βαθμό Κελσίου. Μεταξύ αυτών είναι η φινλανδική εταιρεία τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού Nokia, η γαλλική βιομηχανία τροφίμων Danone και η βρετανική φαρμακοβιομηχανία AstraZeneca.

Ωστόσο η We Mean Business προειδοποιεί πως αυτό δεν είναι αρκετό να αποφευχθεί η καταστροφή. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όπως λέει, είναι το γεγονός ότι οι βιομηχανίες ορυκτών καυσίμων εξακολουθούν να αναπτύσσουν συνεχώς νέα κοιτάσματα πετρελάιου και φυσικού αερίου, ενώ σε ορισμένες αναπτυσσόμενες οικονομίες συνεχίζουν να επεκτείνονται και τα εργοστάσια ηλεκτρικού ρεύματος, που στηρίζονται στον λιγνίτη.